Dozajlama Otomasyonu Nasıl Çalışır :

Dozajlama otomasyonu; belirli bir hammaddenin veya sıvının istenilen miktarda, hassas ve kontrollü şekilde prosese eklenmesini sağlayan otomatik kontrol sistemidir.

Amaç:

• Reçeteye uygun üretim yapmak

• İnsan hatasını ortadan kaldırmak

• Hassasiyet sağlamak

• Fire oranını azaltmak

• Üretim tekrar edilebilirliğini garanti altına almak

Modern tesislerde dozajlama artık manuel değil, PLC kontrollüdür.

Dozajlama Sisteminin Temel Bileşenleri

1️⃣ Tartım Sistemi (Loadcell)

Katı malzemelerde genellikle loadcell tabanlı tartım kullanılır.

Referans standartlar:
International Organization of Legal Metrology (OIML)

2️⃣ Besleme Ekipmanları

Malzeme tipine göre değişir:

• Helezon (vidalı besleyici)

• Bant besleyici

• Vibrasyonlu besleyici

• Pompa (sıvı dozajlama)

• Pnömatik valf

3️⃣ PLC ve Kontrol Sistemi

Dozajlama algoritması PLC üzerinde çalışır.

Bu yapı modern
Endüstri 4.0 mimarisinin önemli bir parçasıdır.

PLC:

• Hedef ağırlığı belirler

• Beslemeyi başlatır

• Hassas kapanış yapar

• Veriyi kayıt eder

Dozajlama Çalışma Prensibi

Tipik bir katı malzeme dozajlama süreci:

1️⃣ Reçete Seçimi

Operatör HMI üzerinden reçete seçer.

2️⃣ Hızlı Dolum (Bulk Feeding)

Besleyici tam kapasite çalışır.

3️⃣ Yavaş Dolum (Fine Feeding)

Hedefe yaklaşırken sistem düşük hız moduna geçer.

4️⃣ Hassas Kapanış

PLC overshoot (aşım) hesaplaması yaparak beslemeyi durdurur.

5️⃣ Doğrulama

Son ağırlık kontrol edilir ve kayıt altına alınır.

Dozajlama Türleri

🔹 Gravimetrik Dozajlama

Ağırlık ölçümüne dayanır.
En hassas yöntemdir.

✔️ Yüksek doğruluk
✔️ Reçete kontrolü
✔️ Otomatik raporlama

🔹 Volumetrik Dozajlama

Hacim esaslıdır.

✔️ Daha ekonomik
✔️ Basit sistem
❌ Daha düşük hassasiyet

Sıvı Dozajlama Nasıl Çalışır?

Sıvı sistemlerde:

• Debimetre

• Manyetik akış ölçer

• Kütlesel debimetre

kullanılabilir.

Alternatif olarak loadcell tabanlı tank tartımı yapılır.

Dozajlama Hassasiyetini Etkileyen Faktörler

❌ Vibrasyon
❌ Malzeme akışkanlığı
❌ Nem oranı
❌ Besleyici atalet süresi
❌ Yanlış PID ayarı
❌ Mekanik sürtünme

Dozajlama Algoritması (Genel Mantık)

PLC mantığında genellikle:

• Hızlı dolum → %80

• Yavaş dolum → %95

• Mikro besleme → %100

şeklinde kademe kontrol uygulanır.

Bazı gelişmiş sistemlerde adaptif kontrol kullanılır.

Dozajlama Otomasyonunun Avantajları

✔️ Hassas üretim
✔️ Standart ürün kalitesi
✔️ Hammadde tasarrufu
✔️ Otomatik veri kaydı
✔️ ERP entegrasyonu
✔️ Operatör bağımlılığının azalması

En Sık Yapılan Hatalar

❌ Yetersiz loadcell kapasitesi seçimi
❌ Mekanik izolasyon yapılmaması
❌ Yanlış besleyici tipi seçimi
❌ Overshoot hesabı yapılmaması
❌ Kalibrasyon ihmal edilmesi

Hangi Sektörlerde Kullanılır?

🏭 Gıda üretimi
🧪 Kimya sanayi
🏗 Çimento
🌾 Yem üretimi
💊 İlaç sektörü
🧱 Beton santralleri

idas Endüstriyel olarak uzun yıllar tartım tecrübemizle:

Dozajlama otomasyonu:

• Üretim kalitesini belirler

• Karlılığı artırır

• Süreç kontrolünü güçlendirir

• Dijital izlenebilirlik sağlar

Modern üretimde hassas dozajlama, rekabet avantajıdır.