Tartım Sistemlerinde Kalibrasyon Süreci

Tartım sistemlerinde kalibrasyon; ölçüm doğruluğunu sağlamak, yasal gereklilikleri karşılamak ve üretim hatalarını önlemek için yapılan doğrulama ve ayar sürecidir.

Kalibrasyon yapılmayan bir sistem:

• Yanlış dozajlama yapabilir

• Fire oranını artırabilir

• Ürün kalitesini düşürebilir

• Yasal cezalara neden olabilir

Doğru kalibrasyon, güvenilir üretimin temelidir.

Kalibrasyon Nedir?

Kalibrasyon, ölçüm cihazının gösterdiği değer ile referans (standart) değer arasındaki farkın belirlenmesi ve gerekiyorsa düzeltilmesidir.

Tartım sistemleri genellikle
International Organization of Legal Metrology (OIML) standartlarına uygun doğruluk sınıflarında çalışır.

Hangi Sistemlerde Kalibrasyon Yapılır?

✔️ Platform kantarlar
✔️ Tank tartım sistemleri
✔️ Bigbag dolum sistemleri
✔️ Bant kantarları
✔️ Dinamik tartım (checkweigher) sistemleri
✔️ Laboratuvar terazileri

Kalibrasyon Türleri

1️⃣ İlk Kurulum Kalibrasyonu

• Yeni sistem devreye alındığında

• Loadcell değişiminden sonra

• Mekanik revizyon sonrası

yapılır.

2️⃣ Periyodik Kalibrasyon

Kalite yönetim sistemleri kapsamında belirli aralıklarla yapılır.

Genellikle:

• 6 ay

• 12 ay

periyotlarında uygulanır.

Bu süreç çoğunlukla
International Organization for Standardization (ISO) kalite yönetim sistemleri kapsamında takip edilir.

3️⃣ Doğrulama (Verification)

Tam kalibrasyon yerine referans ağırlıkla hızlı kontrol yapılır.

Üretim tesislerinde sık kullanılan pratik yöntemdir.

Kalibrasyon Süreci Adımları

1️⃣ Mekanik Kontrol

• Loadcell montajı

• Şase gerilimi

• Platform hizası

• Vibrasyon etkisi

Mekanik sorun varsa kalibrasyon sağlıklı olmaz.

2️⃣ Sıfır Ayarı (Zero Calibration)

Boş sistemde sıfır değeri ayarlanır.

Bu adım özellikle tank sistemlerinde kritiktir.

3️⃣ Span (Aralık) Kalibrasyonu

Belirli test ağırlıkları ile sistem doğrulanır.

Örnek:

• %25 kapasite

• %50 kapasite

• %75 kapasite

• %100 kapasite

değerlerinde ölçüm yapılır.

4️⃣ Lineerlik Kontrolü

Farklı ağırlık noktalarında sapma olup olmadığı kontrol edilir.

Amaç:

✔️ Ölçüm doğruluğunu tüm aralıkta sağlamak
✔️ Sapma eğilimini görmek

5️⃣ Köşe Düzeltme (Platform Sistemlerde)

4 loadcell sistemlerde köşe ayarı yapılmalıdır.

Bu işlem özellikle platform kantarlarda kritik öneme sahiptir.

Dinamik Tartımda Kalibrasyon

Dinamik sistemlerde (checkweigher):

• Gerçek ürün ile test yapılır

• Bant hızı dikkate alınır

• Ürün aralığı kontrol edilir

Statik kalibrasyon yeterli değildir.

Kalibrasyonda Kullanılan Ekipmanlar

✔️ Sertifikalı test ağırlıkları
✔️ Kalibrasyon sertifikası
✔️ Referans ölçüm cihazları
✔️ Kalibrasyon yazılımı

Test ağırlıkları uluslararası izlenebilirliğe sahip olmalıdır.

En Sık Yapılan Hatalar

❌ Mekanik kontrol yapılmadan kalibrasyon yapmak
❌ Sertifikasız ağırlık kullanmak
❌ Sadece tam kapasitede test yapmak
❌ Lineerlik kontrolünü atlamak
❌ Kalibrasyon kayıtlarını tutmamak

Kalibrasyonun Üretime Etkisi

Doğru kalibrasyon sayesinde:

✔️ Fire oranı düşer
✔️ Dozajlama hassaslaşır
✔️ Hammadde maliyeti azalır
✔️ Kalite standardı korunur
✔️ Denetimlerde sorun yaşanmaz

Dijital ve Otomatik Kalibrasyon

Modern tesislerde:

• Otomatik sıfır takibi

• Dijital loadcell sistemleri

• Uzaktan izleme

• PLC entegrasyonu

kullanılmaktadır.

Bu yapı, Endüstri 4.0 altyapısının bir parçasıdır.

idas Endüstriyel olarak uzun yıllar otomasyon tecrübemizle 

Tartım sistemlerinde kalibrasyon:

• Ölçüm doğruluğunun garantisidir

• Üretim güvenliğini sağlar

• Yasal uygunluğu destekler

• Maliyet kontrolü sağlar

Kalibrasyon bir prosedür değil, kalite güvencesidir.