Topraklama Elemanları

Topraklama

Topraklama elemanları

Topraklama tesislerinin yapımında topraklayıcılar (topraklama elektrodu), topraklama iletkenleri ve bağlantı parçaları kullanılır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yayınlanan “Elektrik Tesislerinde Topraklama Yönetmeliği”ne uygun bir şekilde profil, şerit, örgülü iletken ve levha topraklama elemanları imalatı yapılmaktadır.

Topraklama İletkeni

Topraklanması gereken bir işletmeyi veya aleti, bir topraklayıcıya bağlayan toprağın dış kısmında ya da yalıtılmış olarak toprağın içinde döşenen iletkendir. Topraklama, gerilim altında olmayan elektrik tesisatı bölümlerinin, topraklama iletkeni seçimi uygun iletkenlerle, toprağın içerisine yerleştirilmiş iletken cisme bağlanmasıdır.

Topraklama iletkeni kesit hesabı, paslanmalara karşı daha güçlü olması için topraklama iletkenin hesabı şöyle sıralanmıştır;

  • Bakır – 16 mm²
  • Alüminyum – 35 mm²
  • Çelik – 50 mm²

1 – Elektrot

Topraklayıcı ( topraklama elektrodu); Toprağa gömülü olan ve toprakla iletken bir bağlantısı olan ya da beton içerisine gömülü, geniş yüzeyli bağlantısı olan iletken parçalarıdır. Topraklama elektrotları toprakla devamlı temas içinde olduğundan korozyona (kimyasal ve biyolojik etkiler, korozyon meydana gelmesi, oksitlenme, elektrolit ve elektroliz vs.) karşı dayanıklı malzemeden yapılmalıdır.

Yere göre topraklayıcılar:

  • Yüzeysel topraklayıcı: Genellikle 0,5-1 metre arasındaki derinliğe yerleştirilmiş topraklayıcıdır. Bunlar galvaniz şerit veya örgülü iletkenden yapılmakta ve halka, yıldız, gözlü topraklayıcı veya bunların karışımı ile yapılabilir.
  • Derin topraklayıcı: Düşey olarak 1 metreden daha derine yerleştirilmiş topraklayıcıdır. Bunlar yuvarlak çubuk, galvanizli boru ya da benzeri profil malzemelerden imal edilir.

Topraklayıcı olarak şu malzemeler kullanılabilir:

  • Şerit veya örgülü iletken topraklayıcı
  • Çubuk topraklayıcı veya boru topraklayıcı
  • Levha topraklayıcı

Şerit topraklayıcı

2 – Şerit Topraklayıcı

Şerit, yuvarlak iletken ya da örgülü iletkenden yapılan ve genel olarak derine gömülmeyen topraklayıcılardır. Şerit topraklayıcı, uzunlamasına döşenebileceği gibi yıldız, gözlü, halka topraklayıcı veya bunların bazılarının bir arada kullanıldığı şekilde düzenlenebilir.

Şerit topraklayıcılar zemin şartları uygun durumda ise topraklayıcılar 0,5 ile 1 m derinliğine gömülür. Bu arada yayılma direncinin üst zemin nemine bağlılığı ve donma ihtimalide unutulmamalıdır. Şerit topraklayıcıların uzunlukları istenen yayılma direncine göre bulunur.

Topraklayıcıların Cinsi Galvanizli Çelik BakırKaplamalı Çelik Bakır
Şerit Topraklayıcı Çelik şerit: 100 mm²Kalınlık en az: 3 mmÖrgülü iletken: 95 mm²(İnce telli değil) 50 mm² Bakır iletken: 50 mm²Kalınlık en az: 2 mmÖrgülü iletken: 35  mm²

 

3 – Çubuk Topraklayıcı

Profil çelikten veya borudan yapılmış ve toprağa çakılarak kullanılan topraklayıcılar çubuk topraklayıcılardır. Çubuk topraklayıcılar yere dik olarak çakılmalıdır. İstenen küçük yayılma direncinin sağlanması için birden çok çubuk topraklayıcının kullanılması gerekirse, bunlar arasındaki açıklık, en az bir topraklayıcı boyunun iki katı olmalıdır. Toprağın üst tabakasının donması ve kuruması sebeplerle paralel bağlı çubuk topraklayıcılar bütün uzunlukları boyunca etkili olmadıkları için, bunlar arasındaki uzaklık bir topraklayıcının etkili boyunun en az iki katı olmalıdır.

Topraklayıcıların Cinsi Galvanizli Çelik BakırKaplamalı Çelik Bakır
Çubuk Topraklayıcılar Çelik boru çapı: 1”Köşebent: NPL 65.05.7U-çeliği: 61/2T-çelik: T6Saç profil: 50.3 ya da diğereş değer profiller Çelik çubukÇap: 15mmBakır kaplamaKalınlık 2,5 mm Bakır şerit: 50 mm²Kalınlık en az: 2 mmÖrgülü iletken: 35 mm²(ince telli değil)Bakır boru: 30 Ǿ X 3

 

Levha topraklayıcı

4 – Levha Topraklayıcılar

Bu topraklayıcılar delikli veya dolu levhalardan yapılırlar. Bunlar genellikle diğer topraklayıcılara göre derine gömülür.  Levha topraklayıcılar zemine dikey olarak gömülmelidir. Levha topraklayıcıların  boyutları gerekli yayılma direncine göre seçilmelidir. Topraklama tesislerinde genellikle l m x 0.5 metre ile 0,7 x 0,7 metrelik bakır levha kullanılır. Levhanın üst kenarı toprağın yüzeyinin 1 metre aşağısında olmalıdır. Küçük bir yayılma direnci sağlamak  için birden çok levha topraklayıcı kullanılması durumunda bunlar arasındaki açıklık en az 3 metre olmalıdır. Aynı yayılma direncini elde etmek için çubuk ve şerit topraklayıcı yerine levha topraklayıcı kullanıldığı zaman bunlara kıyasla daha fazla malzeme kullanılması gerekir.

Topraklayıcıların Cinsi Galvanizli Çelik BakırKaplamalı Çelik Bakır
Levha Topraklayıcılar Çelik sac kalınlık: 3 mm Bakır levhaKalınlık: 2mm

Bağlantı Elemanları:  Pabuç, topraklama klemensi ve diğer yardımcı bağlantı elemanlarından meydana gelir. Bu topraklama malzemeleri  topraklama firmaları tarafından imalatı yapılan galvaniz ve bakırdan üretilir. Topraklama malzemeleri fiyatları kullanılan elemana göre değişkenlik gösterir.

elektrikelektronikfabrikatopraklama

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir